Karaimi troccy oczami Juliana Kurtza w 1847 r.
Rafał Witkowski
rwitkows@amu.edu.plUniwersytet im. Adama Mickiewicza, Wydział Historyczny (Polska)
https://orcid.org/0000-0001-5994-3773
Abstrakt
Julian Kurtz opublikował w 1847 w czasopiśmie „Biblioteka Warszawska” relację ze swojej wizyty w Trokach, gdzie spotkał Karaimów. Bezpośrednie rozmowy i obserwacje zostały przez niego rozwinięte na podstawie lektury dzieła Tadeusza Czackiego, pierwszych opracowań Abrahama Firkowicza i innych. Artykuł Juliana Kurtza jest przykładem na naukowe i etnograficzne zainteresowania Karaimami w połowie XIX w.
Słowa kluczowe:
Karaimi, Troki, Julian Kurtz, opis etnograficznyBibliografia
Bibliografia
Źródła Google Scholar
[b.a.], O żydach Karaimach, „Biblioteka Warszawska” 1844, t. 2, s. 413–424. Google Scholar
Czacki, Tadeusz, O Karaitach, w: Pomniki historyi i literatury polskiej, t. 2, wyd. M. Wiszniewski, Kraków 1835, s. 127–146. Google Scholar
Czacki, Tadeusz, Rozprawa o Karaitach, w: tegoż, Rosprawa [!] o Żydach, Wilno 1807, s. 247–272. Google Scholar
Czacki, Tadeusz, Rozprawa o Karaitach, w: tegoż, Rozprawa o Żydach i Karaitach, z. 2, Kraków 1860, s. 135–148. Google Scholar
Kurtz, Julian, Platon; jego stosunek do Sokratesa i jego pojęcie piękności, „Biblioteka Warszawska” 1849, t. 2, s. 281–318, t. 3, 101–130. Google Scholar
Kurtz, Julian, Wycieczka do Trok (Wyjątek z dziennika podróży po kraju), „Biblioteka Warszawska” 1847, t. 4, s. 421–435. Google Scholar
Opracowania Google Scholar
Chmielowski, Piotr, Tadeusz Czacki. Jego życie i działalność wychowawcza, Petersburg 1898. Google Scholar
Danowska, Ewa, Tadeusz Czacki 1764–1813. Na pograniczu epok i ziem, Kraków 2006. Google Scholar
Gąsiorowski, Stefan, Karaimi w Koronie i na Litwie w XV–XVIII wieku, wyd. 2 popr. i uzup., Kraków 2020. Google Scholar
Knot, Antoni, Czacki Tadeusz (1765–1813), w: Polski słownik biograficzny, t. 4: Chwalczewski Jerzy – Dąbrowski Ignacy, red. W. Konopczyński i in., Kraków 1938, s. 144–146. Google Scholar
Kraszewski, Józef Ignacy, Pierwsze prace Tadeusza Czackiego S.[tarosty] N.[owogrodzkiego], „Athenaeum” 1846, z. 2, s. 5–66. Google Scholar
Langier, Cecylia, Tadeusz Czacki. Pisarz, patriota, działacz oświatowy, Częstochowa 2007. Google Scholar
Mękarski Stefan, O genezie „Biblioteki Warszawskiej” i jej charakterze w latach 1841–1863, „Pamiętnik Literacki” 1925–1926, z. 1–4, s. 484–498. Google Scholar
Mróz, Tomasz, Juliana Kurtza próba pogodzenia filozofii dziejów Cieszkowskiego z chrześcijańskim odczytaniem Platona, „Sofia” 2009, nr 9, s. 91–101. Google Scholar
Osiński, Alojzy, O życiu i pismach Tadeusza Czackiego…, Krzemieniec 1816. Google Scholar
Pawelec, Mariusz, Tadeusza Czackiego spotkania z Karaimami, „Almanach Karaimski” 2017, t. 6, s. 135–162. https://doi.org/10.33229/ak.2017.6.04 Google Scholar
Pawelec, Mariusz, Z dawnych XIX-wiecznych relacji podróżniczych, cz. 1: Śladami Abrahama Firkowicza w Dzufut Kale, „Awazymyz” 2011, nr 9, s. 20–23. https://doi.org/10.33229/az.556 Google Scholar
Vasilyeva, Olga, The Firkovich Odessa Collection. The History of Its Acquisition and Research, Present Condition and Historical Value, „Studia Orientalia” 2003, t. 95, s. 45–53. Google Scholar
Autorzy
Rafał Witkowskirwitkows@amu.edu.pl
Uniwersytet im. Adama Mickiewicza, Wydział Historyczny Polska
https://orcid.org/0000-0001-5994-3773
Doktor habilitowany, absolwent Wydziału Historycznego (1991) i Wydziału Neofilologii (1994) Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Od 1991 roku zatrudniony w Zakładzie Źródłoznawstwa i Nauk Pomocniczych Historii Instytutu Historii Wydziału Historycznego UAM. Członek Komisji Historycznej Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk. W latach 1999–2000 wykładał na University of Notre Dame (Indiana, USA). Jest autorem ponad 250 publikacji naukowych; obecnie prorektor UAM.
Statystyki
Abstract views: 72PDF downloads: 46
Licencja
Prawa autorskie (c) 2025 Almanach Karaimski
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Na tych samych warunkach 4.0 Międzynarodowe.
Autorzy
Autorzy tekstów przyjętych do publikacji w czasopiśmie Almanach karaimski są zobowiązani do wypełnienia, podpisania i odesłania na adres redakcji umowy o udzielenie nieodpłatnej licencji do utworów, z zobowiązaniem do udzielania sublicencji CC.
Zgodnie z umową, autorzy tekstów opublikowanych w czasopiśmie Almanach karaimski udzielają Związkowi Karaimów Polskich niewyłącznej i nieodpłatnej licencji oraz zezwalą na użycie sublicencji Creative Commons Attribution-NoDerivatives 4.0 International (CC BY-ND 4.0).
Autorzy zachowują prawa do dalszego, swobodnego rozporządzania utworem.
Użytkownicy
Zainteresowani użytkownicy internetu uprawnieni są do korzystania z utworów opublikowanych roku w Almanach karaimski pod następującymi warunkami:
- uznanie autorstwa - obowiązek podania wraz z rozpowszechnionym utworem, informacji, o autorstwie, tytule, źródle (odnośniki do oryginalnego utworu) oraz samej licencji;
- bez tworzenia utworów zależnych - utwór musi być zachowany w oryginalnej postaci, nie można bez zgody twórcy rozpowszechniać np. tłumaczeń, opracowań.
Do wszystkich tekstów opublikowanych przed 2018 r. prawa autorskie są zastrzeżone.
Inne
Związek Karaimów Polskich zachowuje prawo do czasopisma jako całości (układ, forma graficzna, tytuł, projekt okładki, logo itp.).
Wersja papierowa czasopisma jest pierwotna.
Inne teksty tego samego autora
- Rafał Witkowski, Los Karaimów podczas II wojny światowej. Kilka uwag historyka , Almanach Karaimski: Tom 3 (2014)
- Rafał Witkowski, Fritz Steiniger i jego badania nad Karaimami. Uwagi wstępne , Almanach Karaimski: Tom 10 (2021)
- Rafał Witkowski, Głos w dyskusji naukowej , Almanach Karaimski: Tom 4 (2015)
- Rafał Witkowski, Statut Muzeum Karaimskiego Związku Religijnego w Rzeczypospolitej Polskiej , Almanach Karaimski: Tom 10 (2021)
- Rafał Witkowski, Glossa do karaimskiej sfragistyki , Almanach Karaimski: Tom 4 (2015)
- Rafał Witkowski, Epizod z życia Seraja Szapszała , Almanach Karaimski: Tom 4 (2015)
- Rafał Witkowski, Protokoły z posiedzeń organizacji karaimskich w II Rzeczypospolitej (1924–1928) , Almanach Karaimski: Tom 4 (2015)
- Rafał Witkowski, Odezwa Karaimów łuckich w czasach reform Sejmu Wielkiego , Almanach Karaimski: Tom 1 (2007)
- Rafał Witkowski, Izaak z Trok, syn Abrahama, karaimski uczony z XVI wieku , Almanach Karaimski: Tom 1 (2007)
- Rafał Witkowski, Karaimi krymscy w relacji Wilhelma von Massowa , Almanach Karaimski: Tom 14 (2025)
